10 obserwujących
441 notek
1882k odsłony
560 odsłon

Olej rydzowy z lnianki - olej zdrowszy niż rzepakowy

Olej z lnianki zawiera sporą dawkę kwasów omega 3, które są lepsze od kwasów omega 6. Fot. ecowatch.com
Olej z lnianki zawiera sporą dawkę kwasów omega 3, które są lepsze od kwasów omega 6. Fot. ecowatch.com
Wykop Skomentuj2

"Lepszy rydz niż nic" - to znane porzekadło ludowe nie odnosi się do grzyba, ale do lnianki siewnej, jednej z najstarszych uprawnych roślin oleistych o rdzawym kolorze. Przez wiele lat była zapomniana, dziś wraca do łask. Olej rydzowy z lnianki to gigantyczna dawka kwasów omega 3.

Olej rydzowy - z czego jest

Olej rydzowy pozyskiwany jest z nasion lnianki. Prace archeologów wykazały, że roślina ta występowała już przed trzema tysiącami lat m.in. na terenie Biskupina. Nazwa lnianki siewnej – „rydz” – wzięła się od rdzawego koloru jej nasion (z tego samego powodu rudawy w barwie pospolity grzyb nazywany jest rydzem). Ma też wiele innych nazw: lennica, lnicznik, judra, rydzyk, ryżyk. Dawniej lnianka porastała ugory i pola leżące odłogiem. Wschodziła nawet tam, gdzie nie chciało rosnąć nic innego, stąd wzięło się powiedzonko "lepszy rydz niż nic". 

W okresie powojennym, do 1955 roku, lnianka była drugą rośliną oleistą przetwarzaną na olej. W Wielkopolsce olej rydzowy był popularnym olejem spożywczym. Jadło się go w połączeniu z cebulką, kaszą, ryżem, ziemniakami, śledziem, serem i innymi produktami. Ale rzepak niemal całkowicie wyparł lniankę z uprawy i zupełnie o niej zapomniano.

Dopiero upór rolnika spod Szamotuł sprawił, że olejem rydzowym zainteresował się Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie. Okazało się, że posiada on ciekawy skład kwasów nienasyconych i zawiera dużą dawkę witamin (szczególnie wit. E) oraz mikro- i makroelementów i zlecono opracowanie normy zakładowej pod produkcję tego oleju na rynek. Uprawa lnianki stopniowo zaczęła się odradzać, a olej rydzowy, choć wciąż jest produktem niszowym, częściej zaczął być dostępny w sklepach. 

Jako jeden z nielicznych olejów jest łatwo rozpoznawalny po charakterystycznym swoistym zapachu oraz smaku cebulki i gorczycy. Kolorem przypomina oliwę z oliwek. Według badań Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie jest olej rydzowy może być długo przechowywany w porównaniu z olejami o podobnym składzie, ponieważ zawiera związki chroniące olej przed utlenianiem i jełczeniem. Ponadto skład kwasów tłuszczowych oleju rydzowego jest korzystniejszy od wielu innych olejów np.: oleju z oliwek, lnu, rzepaku, słonecznika itp.


lnianka
Rydz jest niewymagający, jeśli chodzi o glebę. 

Składniki oleju rydzowego

Najzdrowszy jest olej z lnianki tłoczony na zimno. Około 90 proc. zawartości tłuszczu w oleju rydzowym stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe. Ponad 50 proc. z nich to kwasy tłuszczowe wielonienasycone, w tym: kwas alfa-linolenowy (rodzina omega-3) od 30 do 40 proc. i kwas linolowy (rodzina omega-6) od 15 do 20 proc. Olej ten jest wyjątkowy ze względu na bardzo wysoką zawartość kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 i najkorzystniejszą proporcję kwasów omega-3 do omega-6 wśród olejów roślinnych (1:0,4). Ponadto w skład oleju rydzowego wchodzą: kwasy jednonienasycone ok. 35 proc. (w tym kwas erukowy od 1 do 3 proc.), kwasy nasycone ok. 10 %, sterole ok. 511 mg/100 g oleju, przeciwutleniacze z grupy tokoferoli (głównie witamina E) 110 mg/100 g oleju, związki fenolowe 128 mg/kg oleju, witamina A, witaminy z grupy B, mikro- i makroelementy oraz lecytyna. 

Dlaczego warto stosować olej rydzowy?

Olej rydzowy posiada wiele zastosowań prozdrowotnych.

  • na skórę
    - wpływa na proces gojenia ran, owrzodzeń oraz oparzeń
    - usuwa objawy atopowego zapalenia skóry, dermatozy i wypryski
  • chroni wątrobę, trzustkę, serce, jelita, a także nerki. Przyspiesza wydzielanie żółci.
  • osłabia objawy artretyzmu i reumatyzmu
  • reguluje poziom lipidów, cukru i cholesterolu we krwi. Badania przeprowadzone w Instytucie Żywności i Żywienia w Warszawie wskazały, że u osób, które przez okres dwóch tygodni regularnie spożywały olej rydzowy, nastąpił spadek złego cholesterolu (LDL) aż o 12%. Olej rydzowy jest nawet dwa razy skuteczniejszy, w porównaniu z oliwą z oliwek i olejem rzepakowym
  • ma właściwości przeciwzapalne. Olej rydzowy posiada nawet dwa razy więcej omega-3, niż omega-6, i w porównaniu do wielu innych olejów spożywczych, takich jak oliwa czy olej słonecznikowy, cechuje się bardziej korzystnym ich stosunkiem
  • ma właściwości antymiażdżycowe. Zawarta w oleju witamina E wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, chroni krwinki czerwone przed przedwczesnym rozpadem, a także przed tworzeniem się zakrzepów
  • może chronić przed chorobami takimi jak otępienie, choroba Alzheimera, choroby oczu, zwyrodnienie plamki żółtej oraz uszkodzenia nerwowe, powodowane stanami zapalnymi
  • wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego


nasiona lnianki
Nasiona lnianki.

Olej z lnianki - z czym go jeść?

Zaleca się spożywanie jednej łyżeczki oleju dziennie, która będzie pokrywać dzienne zapotrzebowanie na nienasycone kwasy tłuszczowe. W celu działania leczniczego najczęściej zaleca się przyjmowanie ok. 5-10 gram, w dwóch dawkach dziennie, najlepiej na czczo. W przypadku dzieci dawka nie powinna przekraczać ok. 1 łyżeczki dziennie, którą można podawać z innymi produktami, takimi jak twarożek, sałatka, pieczywo, itp.


Oleju nie należy smażyć, ponieważ wysoka temperatura niszczy prozdrowotne substancje w nim zawarte. Olej rydzowy nadaje się wyłącznie do stosowania na zimno


Olej z lnianki chętnie dodawany jest do: sałatek i surówek, twarogu, pieczywa, ziemniaków, kasz, sałatek, ale podobno najlepiej komponuje się ze śledziami. W dawnych czasach taki tłuszcz był podstawą maczanki do pieczywa, do którego dodawało się wówczas cebulę i pieprz. Olej z lnianki rydzowej znakomicie nadaje się jako baza do zdrowej marynaty

Olej rydzowy stanowi dobrą alternatywę dla oleju lnianego, gdyż zawiera podobnie wysoką zawartość kwasu alfa–linowego, a ma bardziej akceptowalny smak i nie trzeba przechowywać go w lodówce. Olej rydzowy może być przechowywany w szczelnym opakowaniu (chroniącym przed światłem i powietrzem) nawet do 6 miesięcy.

Inne zastosowanie oleju z lnianki

Produkt ten stosowany był w Europie, a potem Ameryce Północnej jako paliwo do lamp oświetleniowych. W tej chwili lnianka jest również obiektem zainteresowania w branży biopaliwowej. Badany jest pod kątem potencjału w zakresie masowej produkcji alternatywnego paliwa. W Japonii naukowcy przymierzają się do wykorzystania go do ekologicznej produkcji energii elektrycznej.

Nasiona lnianki zawierają od 25 do 40 proc. oleju tłustego i stanowią cenną paszę dla drobiu, ponieważ stymulują wzrost i podnoszą odporność zwierzęcia na choroby. Badania naukowe potwierdziły, że drób karmiony nasionami rydzowymi daje bardziej wartościowe jaja i mięso. 

Olej lniankowy sprawdza się w kosmetologii jako produkt nawilżający. Jego struktura i łagodny zapach sprawiają, że nadaje się jako olejek do masażu. Zawarta w nim witamina E oraz kwasy omega pomagają poprawić koloryt skóry i zapobiegają niszczącemu działaniu wolnych rodników. Olej rydzowy, stosowany jako domowy kosmetyk naturalny na włosy pomaga pozbyć się łupieżu.  

ja


Wykop Skomentuj2
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Rozmaitości