Abstrakt
Artykuł rozwija analogię pomiędzy współczesną fizyką, jurysprudencją kwantową oraz mikroekonomią przedsiębiorstwa. Punktem wyjścia jest pojęcie logodygmatu jako zasady organizowania możliwie szerokiego pola zjawisk przy użyciu minimalnej liczby struktur stabilizujących sens systemu. Tekst argumentuje, że współczesna mikroekonomia coraz mniej opiera się na substancjalnym rozumieniu wartości, a coraz bardziej na operacyjnej stabilizacji przepływów, relacji i modalności ekonomicznych. Szczególnej analizie poddano:
problem zysku księgowego bez cash flow,
relacyjny charakter aktywów i pasywów,
przedsiębiorstwo jako system autopoietyczny,
oraz analogię pomiędzy zasadą zachowania energii a bilansem przedsiębiorstwa.
Artykuł proponuje rozumienie firmy jako systemu modalno-operacyjnej stabilizacji sensu ekonomicznego, w którym decyzja gospodarcza pełni funkcję analogiczną do pomiaru w mechanice kwantowej.
1. Wprowadzenie
Klasyczna mikroekonomia:
interpretowała przedsiębiorstwo:
jako:
podmiot produkcji dóbr,
akumulacji kapitału,
i maksymalizacji zysku.
Współczesna gospodarka:
coraz częściej:
podważa:
substancjalny charakter:
wartości,
pieniądza,
i aktywów.
Przedsiębiorstwo:
nie funkcjonuje już wyłącznie:
jako zbiór rzeczy,
lecz:
jako system operacyjnej stabilizacji przepływów ekonomicznych.
2. Mikroekonomia klasyczna i ontologia rzeczy
2.1. Towar jako fundament
Klasyczna ekonomia:
opierała się:
na:
materialnym rozumieniu wartości.
Towar:
posiadał:
względnie stabilną:
wartość użytkową i:
wymienną.
Firma:
była:
organizacją produkcji rzeczy.
2.2. Bilans jako reprezentacja majątku
Aktywa:
interpretowano:
jako:
realnie istniejące dobra.
Bilans:
miał:
odzwierciedlać:
„rzeczywisty stan majątku”.
To odpowiednik:
klasycznej ontologii substancji.
3. Kryzys substancjalności przedsiębiorstwa
3.1. Aktywa relacyjne
Współczesna gospodarka:
coraz bardziej:
opiera się:
na:
relacjach,
sieciach,
reputacji,
płynności,
i zdolności organizacyjnej.
Wartość firmy:
często:
nie wynika:
z posiadanych rzeczy,
lecz:
z:
możliwości generowania przyszłych przepływów.
3.2. Free cash flow
Nowoczesna teoria wyceny przedsiębiorstw:
coraz częściej:
przesuwa uwagę
z:
majątku
na:
zdolność generowania przepływów pieniężnych.
To fundamentalna zmiana epistemiczna.
Firma:
nie jest już:
przede wszystkim zbiorem aktywów,
lecz:
zdolnością:
reprodukcji płynności systemowej.
4. Zysk księgowy jako ekonomiczne neutrino
4.1. Problem „zysku bez pieniądza”
Jednym z najważniejszych problemów współczesnej mikroekonomii:
jest:
zjawisko:
zysku księgowego bez rzeczywistego cash flow.
Firma:
może wykazywać:
dodatni wynik finansowy,
mimo:
braku:
płynności operacyjnej.
4.2. Operacyjna stabilizacja sensu
Zysk księgowy:
działa często:
jak:
ekonomiczne neutrino.
Nie zawsze:
posiada:
pełną materialną realizację,
jednak:
stabilizuje:
operacyjną integralność systemu rachunkowego.
To:
modalna stabilizacja sensu ekonomicznego.
5. Bilans i zasada zachowania
5.1. Bilans jako struktura symetryczna
Bilans przedsiębiorstwa:
działa:
analogicznie:
do zasady zachowania energii.
Aktywa=Pasywa
System:
nie toleruje:
„utraty energii bilansowej”.
5.2. Stabilizacja systemowa
Gdy:
pojawia się luka,
system:
generuje:
refinansowanie,
kredyt,
rezerwy,
restrukturyzację,
lub nową emisję zobowiązań.
To:
logodygmatyczna stabilizacja integralności ekonomicznej.
6. Firma jako system autopoietyczny
6.1. Autopoiesis przedsiębiorstwa
Przedsiębiorstwo:
nie istnieje wyłącznie:
jako majątek,
lecz:
jako:
zdolność:
reprodukcji własnych operacji.
To:
autopoietyczny charakter firmy.
6.2. Operacyjna reprodukcja
Firma:
trwa:
o ile:
potrafi:
utrzymać:
przepływy,
płynność,
relacje dostawcze,
i zdolność organizacyjną.
W tym sensie:
przedsiębiorstwo:
bardziej:
„przepływa”
niż:
„istnieje substancjalnie”.
7. Jurysprudencja kwantowa przedsiębiorstwa
7.1. Modalność ekonomiczna
Przedsiębiorstwo:
stale:
utrzymuje:
wiele potencjalnych konfiguracji ekonomicznych.
Np.:
możliwy wzrost,
utrata płynności,
bankructwo,
refinansowanie,
restrukturyzacja.
7.2. Decyzja jako pomiar
Dopiero:
decyzja gospodarcza,
transakcja,
wycena,
lub zdarzenie rynkowe,
redukuje:
modalność ekonomiczną
do:
jednej konfiguracji operacyjnej.
Powstaje analogia:
8. Logodygmat przedsiębiorstwa
8.1. „Jednym opisać więcej”
Współczesna mikroekonomia:
coraz bardziej:
organizuje:
różnorodne zjawiska przedsiębiorstwa
wokół:
jednej zasady:
zdolności reprodukcji przepływów.
8.2. Ekonomia sensu firmy
Firma:
nie jest już wyłącznie:
producentem rzeczy,
lecz:
operacyjnym organizatorem:
relacji,
płynności,
i stabilizacji sensu ekonomicznego.
9. Meta-modalność przedsiębiorstwa
Najbardziej radykalna konsekwencja brzmi:
współczesne przedsiębiorstwo
coraz mniej posiada charakter substancjalny,
a coraz bardziej:
modalno-operacyjny.
Wartość:
nie wynika wyłącznie:
z posiadanych aktywów,
lecz:
z:
zdolności stabilizacji przyszłych przepływów.
10. Wnioski
Historia mikroekonomii:
ujawnia:
podobną ewolucję
jak:
historia prawa,
fizyki,
i makroekonomii.
Klasycznej ontologii towaru:
odpowiadała:
substancjalna wizja przedsiębiorstwa.
Mechanicyzmowi:
odpowiadała:
formalizacja modeli finansowych.
Natomiast współczesnej gospodarce:
coraz bardziej odpowiada:
modalno-operacyjna ontologia przepływu.
W tym sensie:
przedsiębiorstwo
funkcjonuje:
jako:
system autopoietycznej stabilizacji sensu ekonomicznego,
organizowany poprzez logodygmat przepływu i płynności.
Bibliografia
Copeland, Thomas; Koller, Tim; Murrin, Jack. Valuation: Measuring and Managing the Value of Companies. Wiley, 2000.
Luhmann, Niklas. Soziale Systeme. Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1984.
Minsky, Hyman. Stabilizing an Unstable Economy. New Haven: Yale University Press, 1986.
Mitchell, William; Wray, L. Randall; Watts, Martin. Macroeconomics. London: Red Globe Press, 2019.
Życiński, Józef. Granice racjonalności. Kraków: WAM, 1993.
Komentarze
Pokaż komentarze