34 obserwujących
301 notek
333k odsłony
296 odsłon

Archiwum współczesności: Karol Wadowita

#prawo-cytatu
#prawo-cytatu
Wykop Skomentuj14

Chciał przygarnąć cały świat. Nawet w przelotnym kontakcie potrafił dawać ludziom poczucie bliskości.

O Wadowicach, w których przyszedł na świat niespełna trzy miesiące przed osiemnastą decydującą w dziejach świata bitwą, nigdy nie zapomniał. Szczegóły dotyczące rodzinnego miasta: topografię okolicy, nazwy miejsc ważnych dla mitologii dzieciństwa, nazwiska sąsiadów, nauczycieli, kolegów, ze zdumiewającą łatwością wyliczał w 79 lat później, podczas pamiętnego wieczoru wspomnień na wadowickim rynku.

Fenomenalna pamięć
O niezwykłości tego spotkania, czasem niesłusznie redukowanego do wspomnienia o kremówkach z cukierni Hagenhubera, przesądziła zdumiewająca umiejętność prowadzenia poruszającej rozmowy – w istocie wspomnieniowego monologu – wobec rzesz wadowiczan i rodaków zgromadzonych nie tylko tam na miejscu, ale i z zapartym tchem śledzących w całym kraju relację telewizyjną.

Wielkiej otwartości papieża-Polaka sprzyjała jego fenomenalna pamięć, ale przede wszystkim właściwa mu swoboda w operowaniu słowem, i to zarówno w wymiarze oratorskim, całkiem zrozumiałym u rapsodyka z kręgu Mieczysława Kotlarczyka, jak i ta ważniejsza jeszcze, wynikająca z ogromnej wiedzy o tajnikach ludzkiej duszy oraz najgłębszego zakorzenienia w polszczyźnie. „Tutaj wszystko się zaczęło” i po latach skulminowało.

Karol Wojtyła, jako uczeń miejscowego gimnazjum im. Marcina Wadowity, oprócz polskiego uczył się również niemieckiego, łaciny i greki, którą z programów polskiej szkoły usunęła tzw. reforma jędrzejewiczowska (od nazwiska ministra Janusza Jędrzejewicza), wdrażana od lipca 1932. Pierwsi absolwenci zreformowanego liceum świadectwa dojrzałości otrzymali w czerwcu 1939. Rocznik Wojtyły składał egzamin maturalny rok wcześniej.

Ostry trening językowy, jakiemu poddawali swych wychowanków ówcześni nauczyciele, sprzyjał doskonaleniu pamięci. Obcowanie z klasyką – greccy tragicy, rzymscy retorzy, niemieccy filozofowie – rozwijało intelektualnie i czyniło dojrzalszym postrzeganie świata. Sposób stawiania problemów, precyzyjny język i powaga, z jaką robili to ówcześni maturzyści, bez wątpienia wystawia kadrze szkoły średniej w prowincjonalnych Wadowicach jak najlepsze świadectwo.

Wewnętrzne zdyscyplinowanie
Wojtyła junior, syn oficera armii austrowęgierskiej, następnie oficera armii polskiej, urodzony w miasteczku, które wówczas liczyło 7 tys. mieszkańców, nie miał żadnych guwernerów ani prywatnych nauczycieli. Jeśli wybił się ponad przeciętność, to dzięki własnym przymiotom ducha i charakteru, dzięki pracowitości i uporowi w zdobywaniu wiedzy. Dzięki sumienności, którą może lepiej nazwać wewnętrznym zdyscyplinowaniem, rozeznaniem wagi spraw, wreszcie umiejętnością zapanowania nad pokusami wieku dziecięcego, a później młodzieńczego.

Dobrze ilustrują to drobne, nieistotne z pozoru sytuacje. Lolek nie uznawał ściągania ani podpowiadania. Nie wynikało to jednak z pychy prymusa, lecz płynęło z głębokiego przekonania, że byłaby to jakaś forma oszustwa, grzech przeciwko uczciwości. Jurek Kluger, bardzo z Karolem Wojtyłą od najmłodszych lat zaprzyjaźniony, doskonale o tym wiedział. Toteż na klasówce z łaciny, nie radząc sobie z przekładem zadanego tekstu, nawet nie próbował prosić Lolka o pomoc, tylko wpatrywał się w masywne plecy siedzącego przed nim kolegi. I błagał w myślach o szansę dla siebie.
Znalazł ją, gdy kolega na krótko odchylił się w bok. Klasówka uratowana. Ale – co może ważniejsze, bo dowodzące dojrzałości i delikatności uczuć wadowickich gimnazjalistów z tamtych lat – Kluger postanowił, że nawet nie zapyta, czy to był świadomy gest pomocy czy zwykła próba rozprostowania kości, znużonych długim trwaniem w jednej pozycji.

Przyszły święty
Kartka z napisem „Przyszły święty”, przyczepiona do drzwi pomieszczenia, w którym podczas studiów na polonistyce Wojtyła często się uczył, to wcale nie przejaw ducha proroczego ówczesnych wychowanków krakowskiej Alma Mater, tylko młodzieńcze wyzłośliwianie się nad lubianym, ale – jak sądziło wielu kolegów – przesadnie pilnym studentem. A przecież kardynał Andrzej Maria Deskur, zaprzyjaźniony z późniejszym papieżem od czasów ich współpracy w powojennym Bratniaku, właśnie to przypomniał sobie w dniu uroczystości pogrzebowych na Placu Świętego Piotra, obserwując liczne transparenty z napisem „Santo subito”.

Karol Wojtyła został wychowany w myśl tradycyjnych zasad, w duchu pobożności, bynajmniej nie wysilonej, lecz zwyczajnie na co dzień praktykowanej. Religijności nie spychano wtedy jeszcze do lamusa zachowań niemodnych i w sferze publicznej niepożądanych. Otwarte deklaracje przynależności do tego czy innego Kościoła nie stygmatyzowały. Spójny przekaz kulturowy, jaki zapewniało obcowanie z klasyką, przekładał się wprost na rolę moralności w życiu społecznym. Greckie tragedie dowodziły uniwersalizmu wartości, leżących u podstaw cywilizacji chrześcijańskiej Europy. A świetne dziedzictwo polskich romantyków traktowano jako niezbywalny, artystyczny wyraz doświadczenia narodowego i kulturowego obywateli Rzeczypospolitej.

Wykop Skomentuj14
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo