16 obserwujących
989 notek
2125k odsłon
  857   0

Wody lecznicze - ich typy, występowanie i zastosowanie

Woda lecznicza to taka, która dzięki swoim specyficznym właściwościom może wykazywać działanie lecznicze, terapeutyczne.
Woda lecznicza to taka, która dzięki swoim specyficznym właściwościom może wykazywać działanie lecznicze, terapeutyczne.

Woda lecznicza to woda podziemna, która pod względem chemicznym i mikrobiologicznym nie jest zanieczyszczona. Ma naturalnie zmienny skład chemiczny i fizyczny oraz zawiera bogactwo składników mineralnych.

Jaka woda jest lecznicza?

Aby woda została uznana za leczniczą, musi zawierać:

  • rozpuszczonych składników mineralnych stałych nie mniej niż 1000 mg/dm3
  • jonu żelazawego (nie mniej niż 10 mg/dm3) j
  • jonu fluorkowego (nie mniej niż 2 mg/dm3)
  • jonu jodkowego (nie mniej niż 1 mg/dm3)
  • siarki dwuwartościowej (nie mniej niż 1 mg/dm3)
  • kwasu metakrzemowego (nie mniej niż 70 mg/dm3)
  • radonu (nie mniej niż 74 Bq/dm3)
  • niezwiązanego dwutlenku węgla (nie mniej niż 250 mg/dm3)

Dodatkowo, aby woda została uznana za leczniczą, musi posiadać właściwości lecznicze stwierdzone na podstawie długotrwałych obserwacji i badań klinicznych. Ogólnie wody lecznicze można podzielić ze względu na:

  • warunki geologiczne i hydrogeologiczne kształtujące właściwości wód podziemnych
  • obecność składników swoistych
  • swoiste cechy fizyczne


woda lecznicza, salon24
Kolejną cechą charakteryzującą wody leczniczej jest także temperatura wynosząca na wypływie co najmniej 20°C. 

Typy wód leczniczych ze względu na ich położenie

Skład chemiczny wód podziemnych ściśle wiąże się budową geologiczną struktury, przez którą wody te przepływają. Najczęściej typy wód wyróżnia się na podstawie składnika anionowego o największym stężeniu. Mamy zatem wodorowęglanowe, siarczanowe  i chlorkowe.

Wody wodorowęglanowe 

Pochodzą zazwyczaj ze płytko położonych źródeł, Są to przede wszystkim wody siarczkowe, żelaziste, fluorkowe, krzemowe i radonowe, o mineralizacji mniejszej niż 1 g/dm3. Znajdują zastosowanie przede wszystkich w balneoterapii w szeregu polskich uzdrowisk, takich jak Lądek-Zdrój, Horyniec-Zdrój, Nałęczów, Przerzeczyn-Zdrój, Wapienne, Świeradów-Zdrój.

Wody siarczanowe

Zazwyczaj przepływają przez skały łatwo rozpuszczalnych minerałów zawierających siarkę, zwłaszcza gipsy i anhydryty. Wraz z jonami siarczanowymi, w wodach podziemnych mogą występować także inne jony decydujące o ich typie chemicznym: jon magnezowy – tzw. wody gorzkie, jon sodowy – tzw. wody glauberskie oraz jon wapniowy – tzw. wody gipsowe.

O właściwościach leczniczych wód siarczanowych decyduje wyłącznie zawartość składników swoistych, na ogół siarki dwuwartościowej. Wykorzystywane są one w różnego rodzaju zabiegach leczniczych w ponad dziesięciu polskich uzdrowiskach – Horyniec, Wapienne, Solec-Zdrój, Lądek-Zdrój, Ciechocinek, Wieniec-Zdrój, Wysowa, Przerzeczyn-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Swoszowice i Busko-Zdrój.

Wody chlorkowe 

Wody chlorkowe są głównym typem głęboko występujących wód podziemnych. Ich właściwości lecznicze determinuje wysoka mineralizacja oraz zawartość składników swoistych, głównie jodu. 

Na niektórych obszarach, znaczna głębokość występowania wód chlorkowych powoduje, że mają one charakter wód termalnych. Znalazły one zastosowanie w różnych kuracjach leczniczych i wykorzystywane są w lecznictwie uzdrowiskowym, m.in. w Gołdapi, Busku-Zdroju, Ustroniu czy Rabce-Zdroju.

Typy wód leczniczych wynikające z zawartości składników

Wody swoiste charakteryzuje mineralizacja nie przekraczająca 1 g/dm3 oraz obecność rzadkich pierwiastków, w tym promieniotwórczych. Wyróżniamy tu:  wody żelaziste, fluorkowe, jodkowe, siarczkowe, krzemowe, radonowe, kwasowęglowe i szczawy.

Wody żelaziste

Swoje właściwości terapeutyczne zawdzięczają obecności jonu żelazawego w stężeniu co najmniej 10 mg/dm3. Występowanie żelaza w wodach podziemnych związane jest z wietrzeniem minerałów skał magmowych oraz, w mniejszym stopniu, skał osadowych. Wody żelaziste stanowią najbardziej pospolity typ wód swoistych. Wodami o najwyższym stężeniu żelaza są wody w  Goczałkowicach-Zdroju (do 70 mg/dm3), Świnoujściu (do 60 mg/dm3) i w Busku-Zdroju (do 44 mg/dm3).

Wody fluorkowe

Zawierają w swoim składzie jon fluorkowy w stężeniu nie mniejszym niż 2 mg/dm3. Obecność fluorków w wodach podziemnych wiąże się z procesem wietrzenia minerałów bogatych w fluor, m.in. fluorytu, kriolitu czy turmalinu. Najwyższe stężenia jonu fluorkowego znane są z wód ujmowanych głębokimi otworami w Cieplicach Śląskich-Zdroju i Lądku-Zdroju. Zawartość fluorków w tych wodach waha się w granicach 12-14 mg/dm3. 


wody lecznicze, wody termalne, salon24
Ujęcie leczniczych termalnych wód fluorkowych, krzemowych C-1 w Cieplicach Śląskich-Zdroju (fot. Jadwiga Stożek)

Wody jodkowe

Charakteryzuje je obecność jonu jodkowego w ilości nie mniejszej niż 1 mg/dm3. Głównym źródłem tego pierwiastka w wodach jest proces uwalniania z osadów morskich, zwłaszcza iłów, a także rozkład substancji organicznej. W lecznictwie uzdrowiskowym wykorzystywane są wody, w których stężenie jodków nie przekracza zazwyczaj 20 mg/dm3, np. w Busku-Zdroju wynosi 18 mg/dm3, a w Rabce-Zdroju zawiera się w przedziale 15-19 mg/dm3.

Lubię to! Skomentuj6 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Rozmaitości