7 obserwujących
553 notki
966k odsłon
589 odsłon

Trauma. Czym jest? Jakie ma objawy? Jak się leczy?

Trauma niszczy życie dzieci i dorosłych
Trauma niszczy życie dzieci i dorosłych
Wykop Skomentuj11

Trauma (uraz psychiczny) to trwała zmiana w psychice, spowodowana gwałtownym przeżyciem. Towarzyszy jej szok i ekstremalny stres. 

Potocznie traumą określa się każde przykre czy lekko tylko stresujące zdarzenie, wywołujące psychiczny dyskomfort. O traumie mówią uczniowie przed klasówką, albo ludzie zderzeni z nieoczekiwaną, ale niegroźną dla psychiki sytuacją. 

Czym jest trauma? 

Z punktu widzenia medycyny trauma jest czymś o wiele poważniejszym: stanem psychicznym wywołanym czynnikami zewnętrznymi, zagrażającymi zdrowiu lub życiu. Do traumy może prowadzić wypadek samochodowy, nagła i niespodziewana śmierć najbliższej osoby, doświadczenie znacznej przemocy fizycznej i psychicznej, strata mienia i domu w wypadku losowym, wydarzenia, które zniszczą psychiczne poczucie bezpieczeństwa człowieka.  

Uraz psychiczny zagraża zdrowiu i życiu ludzi
Uraz psychiczny zagraża zdrowiu i życiu ludzi.

Urazy związane z traumą odciskają trwałe piętno na osobie, która ich doświadczyła i uniemożliwiają jej powrót do poprzedniego funkcjonowania. Medycyna określa to zjawisko mianem zaburzenia stresowego pourazowego. Składają się na nie: trwały głęboki lęk, depresja, wzrost agresji, zachowania autoagresywne, w ostateczności prowadzące do prób samobójczych i samobójstw.
Trauma prowadzi także do obniżenia poczucia własnej wartości, problemów w relacjach interpersonalnych, społecznych. U młodszych wiąże się to z nagłym wzrostem problemów w szkole, grupie rówieśniczej, domu lub placówce wychowawczej. U starszych prowadzi do głębokich trudności w życiu zawodowym, kłopotów z bliskimi relacjami i wszelkimi interakcjami społecznymi. 

Dwa typy traumy

Psychologowie wyróżniają dwa rodzaje traum. 

Trauma typu I jest wynikiem nagłego, niespodziewanego, krótkotrwałego wydarzenia poważnie narażającego na szwank zdrowie psychofizyczne osoby, która go doświadcza. Na ogół są to: nagła śmierć bliskiej osoby, wypadki komunikacyjne, gwałty, poronienia, napady, klęski żywiołowe.

Wypadek prowadzi do traumy typu I
Wypadek prowadzi do traumy typu I

Do traumy typu II prowadzą sytuacje związane z długotrwałymi i powtarzającymi się cierpieniami, np.: wojny i ich skutki, przemoc w rodzinie, nadużycia seksualne, nałogi w rodzinie dewastujące poczucie bezpieczeństwa, pobyt w niewoli, bycie zakładnikiem, przemoc w rodzinie, długotrwały mobbing i wieloletnie procesy psychicznego wyniszczania osoby. 

Pięć etapów traumy 

Medycyna opisuje pięć stadiów, których doświadczają osoby z traumą: 

  • odrętwienie psychiczne polega na szoku i dezorientacji bezpośrednio po wydarzeniu. Do cierpiącej osoby nie dociera to, co się stało, nie potrafi też tego pojąć; 
  • automatyczne działanie wynika z faktu, że ofiara traumy ma małą świadomość własnych doświadczeń i słabo pamięta, co się stało. Ludzie w stresie pourazowym nie wiedzą jak się zachować, co może prowadzić do autoagresji; 
  • wspólny wysiłek; osoby w traumie szukają pomocy i wsparcia najbliższych, ale czynią to niejako „po omacku”. Jeśli na tym etapie nie zostanie udzielona profesjonalna pomoc, trauma może grozić rozpadem więzi międzyludzkich i rozpadem osobowości ludzi, którzy jej doznali;
  • rozczarowanie i poczucie opuszczenia. Osoby w traumie czują się zrezygnowane, w przypadku traumy II, związanej na przykład z powodzią, huraganem, wojną, doświadczają zmniejszonego zainteresowania społecznego, czują się niepotrzebne, uznają, że zostały same ze swoimi kłopotami;
  • proces dochodzenia do siebie: leczenie traumy polega również na odnalezieniu sensu zachodzących wydarzeń i poniesionych strat. Osoby, którym udaje się pokonać traumę, podobnie jak byli narkomani czy alkoholicy, mogą zacząć pomagać innym w radzeniu sobie z urazem psychicznym.


Trauma może prowadzić do samobójstwa
Trauma może prowadzić do samobójstwa.

Trauma: szczegółowe objawy 

Psychologowie i psychoterapeuci zwracają uwagę na szczegółowe oznaki traumy. Są wśród nich: 

  • trudności z koncentracją i łatwe rozpraszanie uwagi; 
  • luki w pamięci – dotyczą szczególnie traumatycznych przeżyć;
  • poczucie dezorientacji czasoprzestrzennej i ruchowej;
  • flashback – dojmujące poczucie ponownego doświadczania traumatycznego wydarzenia;
  • strach przed powtórką życiowej tragedii związanej z urazem psychicznym;
  • obsesyjne myślenie o przyczynie urazu i narzucające się wyobrażenia i obrazy zdarzeń, które do traumy doprowadziły;
  • dezorientacja i poczucie fragmentacji własnych wspomnień strach, że ktoś kontroluje myśli osoby doświadczającej traumy;
  • strach przed najdrobniejszymi nieraz obowiązkami codziennymi, poczucie przytłoczenia;

Traumie towarzyszy strach
Traumie towarzyszy strach.

Behawioralne objawy traumy 

Trauma skutkuje określonymi zachowaniami, opisanymi przez psychologów. Są wśród nich: 

  • częste gubienie przedmiotów osobistych;
  • skłonność do wypadków, związana z niemożnością kontrolowania zachowań;
  • kłopoty z postrzeganiem czasu, spóźnianie się na spotkania, pociągi, itp.;
  • kłopoty w orientacji przestrzennej, np. błąkanie się;
  • unikanie bodźców uruchamiających lub skojarzeń z wydarzeniem, np. lęk przed podróżą samochodem, wizytą w szpitalu, ciemnymi miejscami w domu i poza nim;
  • obsesyjne wracanie do wydarzenia i ciągłe opowiadanie o nim;
  • objadanie się lub unikanie jedzenia;
  • płaczliwość lub niezdolność do płaczu;
  • brak energii do życia;
  • trudność z planowaniem, zarówno w życiu osobistym jak zawodowym;
  • kompulsywne, wielokrotne sprawdzanie wszystkiego, np. czy zakręcone są kurki z wodą, gaz, czy mieszkanie jest zamknięte.

Wykop Skomentuj11
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie
Współpracujemy z portalem Medme

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Rozmaitości