Mercosur zaskarżone do TSUE, ale i tak wejdzie w życie. Komisja wyjaśnia

Umowa UE–Mercosur została podpisana 17 stycznia 2026 r. Cztery dni później europosłowie – przewagą zaledwie 10 głosów – zdecydowali o skierowaniu jej do TSUE w celu sprawdzenia zgodności z traktatami unijnymi.

Mercosur już działa

Mimo to, przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen sygnalizowała, że możliwe będzie tymczasowe stosowanie umowy bez oczekiwania na wyrok Trybunału – jeśli ratyfikuje ją przynajmniej jedno państwo Mercosuru. Dzisiaj powiedziała wprost, że "KE tymczasowo wdroży porozumienie handlowe UE-Mercosur". I tak właśnie się stało. Umowę zatwierdziły Urugwaj – decyzją Senatu i Izby Reprezentantów, a także Argentyna – najpierw w Izbie Deputowanych, następnie w Kongresie. W kolejce są Brazylia i Paragwaj. W Brazylii niższa izba Kongresu już zagłosowała pozytywnie, a decyzja Senatu jest zapowiedziana. Formalnie jednak wystarczył jeden kraj, aby uruchomić mechanizm tymczasowego stosowania.

Jak przypomina portal farmer.pl, 27 lutego 2026 r. w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano umowę przejściową o handlu UE–Mercosur, umowę o partnerstwie oraz dwie decyzje Rady UE.

W dokumencie „Decyzja Rady (UE) 2026/183 z dnia 9 stycznia 2026 r.” wskazano wprost, że do czasu wejścia w życie umowy przejściowej będzie ona stosowana tymczasowo między UE a co najmniej jednym państwem Mercosuru – od pierwszego dnia drugiego miesiąca po notyfikacji zakończenia procedur krajowych. Porozumienie zacznie obowiązywać w praktyce w ciągu około dwóch miesięcy.

Umowa obowiązuje wszystkie podmioty, a więc kraje członkowskie Unii i zrzeszone w Mercosur, a nie wybrane państwa.

Zobacz takżeOskarżył Sławomira Nowaka o korupcję. Teraz prokurator ma problemy

Polska może złożyć skargę do TSUE

Publikacja aktu w Dzienniku Urzędowym uruchamia termin na ewentualne zaskarżenie. Zgodnie z art. 263 Traktatu o funkcjonowaniu UE, skargę do TSUE wnosi się w ciągu dwóch miesięcy od publikacji aktu. Wcześniej na taką możliwość wskazywał Janusz Wojciechowski, były komisarz UE ds. rolnictwa.

W piątek rano minister rolnictwa Stefan Krajewski w rozmowie w Radiu Zet tłumaczył, że rząd nie złożył jeszcze skargi, ponieważ zrobił to Parlament Europejski. Wskazał na współpracę z europosłami, m.in. Adamem Jarubasem, Dariuszem Jońskim i Krzysztofem Hetmanem. Tyle że skarga PE nie wiąże Komisji Europejskiej w tymczasowym wdrożeniu w życie umowy.

Rząd już wcześniej w uchwale wskazywał, że umowa z Mercosur nie uwzględnia w wystarczającym stopniu interesów polskiego rolnictwa i przemysłu. Krytycy porozumienia obawiają się napływu tańszych produktów rolnych z Ameryki Południowej, które mogą zwiększyć presję konkurencyjną i stwarzać zagrożenie dla zdrowia konsumentów. Z kolei zwolennicy umowy podkreślają potencjalne korzyści eksportowe dla unijnych firm, zwłaszcza w sektorze przemysłowym i usługowym.