Tytułem wstępu przypomnę, że Kant był filozofem o szerokich zainteresowaniach. On pierwszy wywnioskował, że za orbitą Saturna muszą istnieć kolejne planety. On pierwszy wywnioskował, że poza naszą Galaktyką muszą istnieć inne galaktyki i wskazał te galaktyki - znane w jego czasach pod nazwą "mgławice", w które astronomowie wierzyli, że są w naszej Galaktyce. On pierwszy połączył empiryzm z racjonalizmem w spójną całość, wskazując, że rozum musi być wyposażony w struktury, takie jak czas, przestrzeń czy przyczynowość, aby sensownie łączyć dane doświadczalne. On pierwszy pokazał, że każdy podmiot myślący posiada przyrodzoną godność. On pierwszy sformułował kompletną etykę i udowodnił, że etyka musi być niezależna od wiary religijnej.
W końcu Kant jako pierwszy sformułował racjonalne podstawy współpracy między państwami, które stały się fundamentem Unii Europejskiej:
1. Federacja wolnych państw (Foedus Pacificum) - federacja suwerennych państw bez dominacji żadnego z nich.
2. Ustrój tych państw ma być republikański - demokratycznie wybrane władze reprezentujące obywateli.
3. Prawo powszechnej gościnności - prawo do podróżowania i gościnnego traktowania z szacunkiem, bez wrogości i bez wykorzystywania postkolonialnego (jak byśmy to dzisiaj nazwali).
4. Podporządkowanie się prawu międzynarodowemu nie może być narzucane przemocą, ale musi być wolnym wyborem wolnych narodów.
(nie opisałem wszystkich zasad, bo niektóre trącą myszką, jak np. "jawność dyplomacji", "duch handlu", "wyjście ze stanu natury, który jest stanem wojny"... itp. - takie czasy - nie wszystkie sformułowania się nadają na obecne czasy)
Kto zna troszkę Kanta, ten pewnie zauważył, że był on przede wszystkim racjonalistą. Był więc apolityczny. Jego wnioski i idee były doskonale uzasadnione. Aby dobrze rozumieć Kanta, trzeba patrzeć na jego idee nie jak na poglądy, ale jak na udowodnione twierdzenia. On nie wyfantazjował sobie kolejnych planet - on udowodnił konieczność ich istnienia na podstawie tego, jak musiał powstawać układ planetarny. Saturn po prostu nie mógł być ostatnią z planet - był zbyt wielki, zbyt dobrze widoczny...
Podobnie z galaktykami - to był udowodniony wniosek, że niektóre mgławice muszą być galaktykami, a nie mgławicami. Tak Kant myślał o wszystkim - wnioskował, uzasadniał... jak dzisiaj byśmy powiedzieli - dowodził logicznie - nie formułował swoich poglądów.
Zasady pokojowej współpracy tak samo klarownie (jak na swoje czasy) uzasadnił i udowodnił, że są konieczne, aby były pokojowe i miały powszechne poparcie. Obecna rządząca w UE biurokracja łamie te zasady. Ciekawe, czy unijni biurokraci robią to świadomie.
Komentarze
Pokaż komentarze (3)