W niemieckiej kulturze bezrobocia od dawien dawna panowało poczucie „bycia upoważnionym do świadczeń”. System ten był bardzo kosztowny i aktualnie jest niemożliwy do utrzymania w związku z wysokimi kosztami pracy, co pozbawiłoby gospodarkę niemiecką konkurencyjności.
Panujący system socjalnego bezpieczeństwa w Niemczech zwany - „ Einer fur alle, alle fur einen „ (jeden za wszystkich – wszyscy za jednego) upoważniał do korzystania ze świadczeń w nieskończoność. Jedynym warunkiem w praktyce było przepracowanie co najmniej 12 miesięcy (w całym życiu) oraz konieczność poszukiwania w ciągu ubiegłych trzech lat pracy. Przez pierwsze 12 – 32 miesiące otrzymywano zasiłek w granicach 60 - 67 proc. ostatniej płacy, potem 53 – 57 proc., w zależności od wielkości rodziny. Bezterminowy czas świadczeń zniechęcał bezrobotnych do większej aktywności na rynku pracy.
Po osiągnięciu 65 lat była emerytura. Ustawa o wspieraniu zatrudnienia nastawiona głównie była na wspieranie kształcenia zawodowego przy 4,5 milionowym oficjalnym bezrobociu nie spełnia swego zadania (zdaniem wielu ekspertów w RFN brakowało w latach 90 tych co najmniej 7 milionów stałych miejsc pracy, ponieważ 3 miliony chętnych nie uczestniczyło już w oficjalnym rynku pracy).
Federalny Urząd Pracy (AFG) z siedzibą w Norymberdze oraz 11 krajowych urzędów pracy, starał się zwalczać ten problem poprzez działania w trzech kierunkach.
Pierwszy z nich to polityka zatrudnienia opierająca się na: pośrednictwie pracy, doradztwie zawodowym, wspieraniu zawodowej rehabilitacji, wspieraniu przyjęć do pracy, dokształcaniu i szkoleniach. Drugi to utrzymywanie i tworzenie miejsc pracy, opierał się on na: środkach zaradczych w tworzeniu nowych miejsc pracy, stawkach za skrócony czas pracy, wspieraniu całorocznego zatrudnienia w budownictwie (wspieranie prac w zimie, pieniądze za pogodę niesprzyjającą pracy), w programach przeciw długotrwałemu bezrobociu. Trzeci to świadczenia dla bezrobotnych: rekompensata skutków upadłości, świadczenia na rzecz ubezpieczenia bezrobotnych, zapomogi, składki na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe oraz emerytalne dla odbiorców świadczeń.
Według danych statystycznych wielu bezrobotnych uznawało swoją sytuację finansową za dobrą. Często przytaczane są przykłady osób spędzających wakacje dzięki zasiłkom dla bezrobotnych. Wielu bezrobotnych Niemców pomimo zabezpieczenia finansowego czuło się bezradnie, odmawiało podejmowanie pracy tak jakby można było znaleźć lepszą.
Pułapka państwa opiekuńczego powodowała wypływ kapitałów inwestycyjnych z Niemiec na tańsze rynki pracy, co powoduje wzrost bezrobocia i zmusza podatników do większych wydatków. Coraz bardziej społeczeństwo domaga się reformy państwa opiekuńczego.
Ciekawą formą zapowiadającą reformę tego systemu był „Bundnisse fur Arbeit” (sojusze na rzecz pracy). Kanclerz Gerhard Schroder traktował je jako priorytetowe w polityce wewnętrznej RFN.
Został zawarty ogólnoniemiecki „sojusz na rzecz pracy” (nowa umowa społeczna w RFN). Geneza tych sojuszy jest związana z 1992 rokiem, kiedy to cała gospodarka niemiecka popadła w kryzys. Restrukturyzacja i racjonalizacja z powodu nacisku na konkurencyjność doprowadziły do redukcji kosztów poprzez grupowe zwolnienia.
Fala bezrobocia zmieniła optykę wielu przywódców związkowych oraz przedstawicieli rad zakładowych. Stali się oni sprzymierzeńcami pracodawców utrzymujących stanowiska pracy nawet kosztem utraty przywilejów socjalnych. Przewodniczący Centralnej Rady Zakładowej w koncernie Daimler Chrysler Karl Feuerstein w 1992 roku zawarł pierwszy tego typu akt z dyrektorem personalnym Heinerem Tropitzschem.
Z powodu kosztów zarząd rozważał przeniesienie produkcji nowych samochodów klasy A do Francji. W drodze negocjacji zawarto porozumienie, gwarantujące produkcję w Niemczech, w zamian za rezygnację załogi Mercedesa w kolejnych 2 latach z 1 proc. podwyżki, przewidzianej w układzie zbiorowym pracy. Rekompensowało to różnicę kosztów produkcji w kwocie 200 milionów DM. Oprócz utworzenia 3 tys. nowych miejsc pracy ustalono, że do końca 1996 roku nie będzie w Mercedesie zwolnień. Po tym sojuszu zawarto nowy wstrzymujący zwolnienia do grudnia 2000 roku.
Z czasem inne firmy niemieckie zaczęły na podobnych warunkach zawierać sojusze na rzecz pracy. Sami pracodawcy byli tym zainteresowani stwierdza w swych oświadczeniach przewodniczący związku pracodawców Dieter Hundta. Ciekawą propozycję w związku z bezrobociem przedstawił także przewodniczący Niemieckiego Zrzeszenia Związków Zawodowych Dieter Schulte. Dotyczy ona obniżenia wieku emerytalnego z 65 do 60 lat. Kanclerz Schroder poparł tę inicjatywę nazywając ją „ pomostem zatrudnienia między młodymi a starymi”. Część kosztów miało pokryć państwo (redukcja bezrobocia), część firmy zainteresowane odmłodzeniem siły roboczej. Nadto pracownicy zrezygnowali z część podwyżki, by pójść na wcześniejszą emeryturę. Ta koncepcja stworzyła w ciągu 2 lat milion miejsc pracy. Cdn...
Komentarze
Pokaż komentarze