185 obserwujących
1998 notek
3330k odsłon
2118 odsłon

O hetmanach polszczyzny

Wykop Skomentuj114

image

Zamość to, Zamość tamto, Zamoyski tamto i owamto. Rutyna, więc i nuda miejskich przewodników sprawia, że nigdy nie korzystam z ich usług. Pędzisz jak w uprzęży : 5 minut tu, 5 minut tam. Nie dłużej, bo trzeba do autokaru, bo kolejny punkt programu. A Zamość to przecież nie tylko hetman Jan Zamoyski. Choć to postać bezwzględnie ważna dla Zamościa i polskiej historii w ogóle. Bez jego determinacji, wiedzy ( był rektorem padwiańskiego uniwersytetu ) politycznej rozwagi nie byłoby Zamościa gdzie idee multi - kulti rozumiano i realizowano sposób nieco bardziej roztropny niż dziś. Miasto budowane i rozwijane wspólnym udziałem i wysiłkiem Polaków, Ormian, Żydów, Greków, a także włoskich architektów, majstrów i specjalistów od fortyfikacji.

image

Ja już o Zamościu pisałem podczas pobytu w mieście dwa lata temu, więc powtarzał się nie będę. Dziś notka nie o hetmanie. Bo Zamość to nie tylko Jan Zamoyski i następująca po nim linia zamojskich ordynatów.

https://www.salon24.pl/u/siukumbalala/902430,u-zamoscia-bram

Zamość to również dwie drobne, kruche postacie, zgoła nie hetmańskie. Jednak ważne. Hetman wykuwa historię, hetmaństwo to nie w kij dmuchał. Czy jednak hetmaństwo wyczerpuje wszystkie aspekty ludzkiego żywota ? Czy bez ludzi kruchych, słabych i drobnych potrafimy się obejść, czy nie czynią oni naszego życia piękniejszym, bogatszym ? Mieszkali obok siebie, nie dalej jak 250 - 300 m. Pójść w odwiedziny ledwie 3 min. weźmie. Sprawdzone.

image

Kamienica Leśmiana 

Choć byli blisko to nigdy się nie spotkali, a starszemu z nich nigdy nie było dane dowiedzieć się kto dalej pociągnie jego poetycki rydwan, a może poetycką kolaskę ? Bo choć Bolesław Leśmian był tytanem poezji, to w żadnym razie nie sprawiał wrażenia tytana. Drobniutki, wylękniony, przygnieciony bankructwem i raz za razem ponoszonymi klęskami. Człowieczek o drobnych, delikatnych dłoniach. Do buławy nie zdatnych, ale znajdź mi pośród poetów takiego hetmana co lepiej od niego piórem wymachiwał ? Człowieczek tak mały, że kiedy zajeżdżał dorożką, mówiono 

- Ooo, przyjechała pusta dorożka. 

A on pusta nie była. Była wypełniona poezją i takim bogactwem polszczyzny, że klekajcie i wzroku nie podnoście, bo żaden z was tak nie potrafi i wszystko po nim było już wtórne. 

image

Jednak trzynastoletni pobyt Leśmiana w Zamościu to zawodowe i życiowe pasmo niepowodzeń i klęsk. Nie róbmy z poetów notariuszy i jurystów, bo oni się do tego nie nadają, a przykład Jana Brzechwy, brat stryjecznego Leśmiana, niczego tu nie zmienia. Oni mogą być co najwyżej notariuszami urody języka polskiego. 

image


image

Drugi z nich, żył już w naszej przytomności, znamy doskonale, śpiewał absolutnie wyjątkowo. I nie było nad nim w Rzeczpospolitej hetmana co poezję śpiewałby piękniej... i piękniej malował i pisał. 

Bo Marek Grechuta był człowiekiem wielu talentów, choć w wyuczonym zawodzie architekta się nie realizował. Również kruchy, również wrażliwy, również - mimo sukcesów - przygnieciony życiem. Takich to dwóch hetmanów pomieszkiwało w Zamościu. Hetmanów bez których świat nie byłby tak kolorowy i różnorodny. A teraz już w drogę do autokaru/auta * i w drogę do Sandomierza. 

* niepotrzebne skreślić. 

image





Wykop Skomentuj114
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo