Ponad 89 proc. dzieci w Polsce otrzymuje obowiązkowe szczepienia ochronne – wynika z najnowszych danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Po przeanalizowaniu milionów kart szczepień kontrolerzy odkryli, że skala odmów ze strony rodziców pozostaje ograniczona i nie rośnie z roku na rok. Ostateczne wskaźniki wyszczepialności mogą być jeszcze wyższe.
Wysoki poziom szczepień u małych dzieci
Z danych GIS wynika, że realizacja obowiązkowych szczepień wśród najmłodszych dzieci utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. W pierwszych pięciu latach życia wymagane szczepienia otrzymuje około 90–95 proc. dzieci. To najważniejszy okres z punktu widzenia ochrony zdrowia publicznego, ponieważ właśnie wtedy budowana jest odporność populacyjna przeciwko najgroźniejszym chorobom zakaźnym. Inspekcja sanitarna zaznacza, że przedstawione dane mają charakter wstępny i mogą jeszcze ulec korekcie po zakończeniu pełnej analizy wszystkich kart szczepień.
Odmawiają szczepień. Przyczyny
Analiza kart szczepień wskazuje, że w każdym roczniku około 5–10 proc. dzieci nie otrzymuje obowiązkowych szczepień. Ta grupa nie jest jednak jednorodna. Część dzieci pozostaje nieszczepiona z powodów medycznych, takich jak przeciwwskazania zdrowotne.
Odmowy ze strony rodziców dotyczą natomiast około 4–5 proc. dzieci. Według ekspertów GIS, nie widać trendu wzrostowego w liczbie takich przypadków. Zatem mimo głośnych debat na temat szczepień i nieufności wobec nich w mediach społecznościowych, poziom wyszczepialności w Polsce pozostaje stabilny.
Należy pamiętać, że jeżeli dziecko nie zostanie zaszczepione w toku obowiązkowych szczepień, a nie ma ku temu przeciwwskazań medycznych, uruchamiana jest procedura administracyjna. W pierwszej kolejności Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna wzywa rodziców do wykonania szczepienia i wyjaśnienia przyczyn odmowy. W dalszej, jeśli ten krok nie poskutkuje, opiekunowie prawni muszą liczyć się z grzywnami, gdy sanepid wyśle pismo do wojewody, a następnie skarga trafi do urzędu skarbowego. Kary obecnie wynoszą jednorazowo do 10 tys. złotych, a łącznie nawet do 50 tys. zł, przy czym może być ona nakładana wielokrotnie, aż do wykonania obowiązku.
Oprócz finansowych konsekwencji, rodzice nieszczepionych dzieci muszą liczyć się z problemami z przyjęciem do żłobka lub przedszkola.
Miliony kart szczepień pod lupą sanepidu
Od kwietnia do końca lipca 2025 roku przeprowadzono jedną z największych weryfikacji danych dotyczących szczepień w ostatnich latach. Pracownicy 318 stacji powiatowych oraz 16 stacji wojewódzkich, przy wsparciu punktów szczepień, przejrzeli ponad 7,3 mln kart szczepień.
Proces ten nie został jeszcze w pełni zakończony – około 500 tys. kart wciąż pozostaje w trakcie sprawdzania. Z tego powodu GIS nie wyklucza, że po zamknięciu weryfikacji ostateczne wskaźniki wyszczepialności okażą się wyższe niż obecnie raportowane.
Fot. zdjęcie ilustracyjne/Pexels
Red.
Inne tematy w dziale Rozmaitości
