AI jednak zabiera pracę. A mieliśmy się nie martwić

Pamiętacie te uspokajające głosy? "AI to tylko narzędzie", "nie zastąpi ludzi", "zmieni pracę, ale jej nie zabierze". Brzmiało sensownie. Problem w tym, że rzeczywistość zaczyna wyglądać inaczej.

W Wielkiej Brytanii już się zaczęło

Najnowsze badania banku Morgan Stanley, o których pisze dziennik The Guardian, pokazują niepokojące liczby. Brytyjskie firmy korzystające z AI od co najmniej roku zgłosiły spadek zatrudnienia o 8 proc. To najgorszy wynik wśród dużych gospodarek, gorzej niż w USA, Japonii czy Niemczech.

Co ciekawe, te same firmy chwalą się wzrostem wydajności o prawie 12 proc. Czyli AI działa świetnie. Tylko że ludzie tracą przez nią pracę.

Zobacz takżeDomański przeciw euro. "Nasza gospodarka radzi sobie lepiej"

W Stanach też rośnie wydajność, ale tam jednocześnie powstają nowe miejsca pracy. W Wielkiej Brytanii – nie.

Pierwsi do zwolnienia? Młodzi

Firmy przyznają wprost: najchętniej redukują stanowiska juniorskie, wymagające 2-5 lat doświadczenia. Czyli dokładnie te, od których zaczyna się karierę.

Burmistrz Londynu Sadiq Khan ostrzegł niedawno, że AI może wywołać falę masowego bezrobocia w stolicy. Londyn jest szczególnie narażony, bo pracuje tam mnóstwo ludzi w finansach, reklamie, prawie, księgowości. Czyli w branżach, które AI obsługuje coraz lepiej.

Ponad jedna czwarta brytyjskich pracowników boi się, że w ciągu pięciu lat ich stanowisko po prostu zniknie. Młodzi boją się najbardziej.

Zobacz takżeCzy przeszłość dogoni prezydenta Nawrockiego?

AI w Polsce

U nas na razie jest spokojniej, ale dane nie napawają optymizmem. Według raportu NASK i Międzynarodowej Organizacji Pracy z czerwca 2025 roku, ponad 5 milionów stanowisk w Polsce może zostać częściowo zautomatyzowanych. To niemal co trzecie miejsce pracy.

Około 800 tysięcy Polaków pracuje w zawodach, gdzie AI może przejąć większość obowiązków. Mówimy o ludziach, nie o statystykach. Na razie tylko co dziesiąta firma w Polsce wdrożyła narzędzia AI. Ale to się zmieni i to szybko.

Zobacz takżeDramat zwierząt w Sobolewie. "Układ", kompromitacja państwa i przypisywanie zasług

W grupie pracowników biurowych ponad 70 proc. osób wykonuje zadania, które można zautomatyzować. Niemal połowa jest w grupie wysokiego ryzyka.

Jest też niepokojący wzorzec płciowy. Prawie połowa pracujących kobiet (48 proc.) wykonuje zawody narażone na automatyzację. Wśród mężczyzn to tylko 23 proc. Różnica jest ogromna i utrzymuje się we wszystkich grupach wiekowych.

Zobacz takżeWielki powrót diesla. Francuzi udowadniają, że skreślono go przedwcześnie

Z polskich badań wynika paradoks. Obawiamy się spadku zarobków (41 proc. badanych) i utraty pracy (29 proc.). Jednocześnie większość uważa, że wpływ AI na ich zawód będzie niewielki lub umiarkowany.

Skąd ta rozbieżność? Chyba po prostu nie wiemy, z czym mamy do czynienia. Połowa badanych mówi, że ich firma nie planuje wdrażać AI. Ponad jedna czwarta nie ma pojęcia, jakie są plany pracodawcy.

"Boimy się tego, czego nie znamy" – podsumowuje dr Marek Troszyński, socjolog z NASK.

Zobacz takżeWiadomo ile wynosi najwyższa emerytura w Polsce. Dane ZUS wprawiają w osłupienie

Nowy rynek pracy

Brytyjskie dane pokazują, że automatyzacja miejsc pracy to nie wizja przyszłości. To dzieje się teraz, w czasie rzeczywistym.

Polska ma jeszcze trochę czasu na przygotowanie. Ale jak pokazuje przykład naszych zachodnich sąsiadów, okno możliwości zamyka się szybko.

Potrzebujemy trzech rzeczy: uczciwej rozmowy o tym, co nadchodzi, programów pomagających ludziom się przekwalifikować i szczególnej uwagi dla tych, którzy są najbardziej zagrożeni, czyli kobiet, młodych pracowników i osób w zawodach biurowych.

AI nie pyta nas o zgodę. I nie będzie czekać.