Ekshumacje na Wołyniu po 83 latach. Co zapowiedział Zełenski?

Tego dowiesz się po przeczytaniu artykułu:

• Kiedy dokładnie ruszają prace ekshumacyjne w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej oraz jak długo potrwają.
• O co Wołodymyr Zełenski zaapelował do Polaków w rocznicę krwawej niedzieli i co powiedział o Rosji.
• Kto weźmie udział w pracach poszukiwawczych na terytorium Ukrainy.
• Ile ofiar zbrodni wołyńskiej szacują historycy i co wydarzyło się 11 lipca 1943 roku.

Apel prezydenta Ukrainy w 83. rocznicę

Wołodymyr Zełenski opublikował 11 lipca wpis na platformie X, nawiązując do rocznicy tragicznych wydarzeń na Wołyniu. Zaapelował o pełną prawdę i godne upamiętnienie zamordowanych Polaków, nazywając to drogą do pojednania. Apelowi towarzyszyły konkretne gesty: przedstawiciele Ukrainy i Polski wspólnie modlili się za cywilnych ofiar II wojny światowej.

Zobacz także83 lata po rzezi wołyńskiej. Nawrocki: zakaz czerwono-czarnych flag

Ukraiński przywódca zaznaczył, że trudna przeszłość nie może rzucać cienia na dzisiejsze relacje w obliczu toczącej się wojny. "Nie wolno nam też zapominać, że obecnie, w naszych czasach, Ukraina i Polska stoją w obliczu jednego wspólnego zagrożenia" - napisał Zełenski. Dodał, że zagrożenie to ma swoją nazwę: Rosja.

 Nakreślił też szerszy kontekst. "Mówiąc o tym, co było, nie możemy podważać przyszłości naszych narodów. Chodzi o przyszłość Ukrainy i Polski. O przyszłość całej naszej Europy" - podkreślił prezydent.

Ekshumacje od 13 lipca

Słowom towarzyszą konkretne daty. Prace archeologiczno-ekshumacyjne w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu rozpoczną się w poniedziałek 13 lipca 2026 roku. Zakończenie wyznaczono na 7 sierpnia. Głównym wykonawcą będzie ukraińska spółka "Wołyńskie Starożytności". Aktywnie uczestniczyć będą też polscy eksperci z Instytutu Pamięci Narodowej oraz specjaliści z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Zaplanowane działania to wynik wieloletnich ustaleń Ukraińsko-Polskiej Grupy Roboczej do spraw Pamięci Narodowej. Bezpośrednim impulsem do ich podjęcia był wiosenny rekonesans: w dniach 20-30 kwietnia 2026 roku polscy i ukraińscy badacze zlokalizowali tu kolejne szczątki ludzkie oraz wyraźne ślady nowych miejsc pochówku.

To już czwarty etap poszukiwań

W Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej przeprowadzono już trzy wcześniejsze etapy prac. Podczas nich odnaleziono szczątki 674 Polaków zamordowanych przez oddziały OUN-UPA 30 sierpnia 1943 roku. Teraz badacze szykują się do czwartego etapu, licząc, że uzupełni on dotychczasowy obraz tamtej zbrodni. 

83 lata od krwawej niedzieli

11 lipca 1943 roku oddziały ukraińskich nacjonalistów zaatakowały od 99 do 150 polskich miejscowości w ciągu jednego dnia. Data ta przeszła do historii jako "krwawa niedziela". Z rąk OUN i UPA w latach 1939-1947 zginęło łącznie ponad 120 tysięcy obywateli polskich: około 60 tysięcy na samym Wołyniu i co najmniej kolejne 60 tysięcy na terenie Małopolski Wschodniej, Polesia i Lubelszczyzny.

Zobacz takżeSzukali Bandery w biurze Ukrainki. Teraz grozi im więzienie

 Polski parlament uczcił tę datę odrębną legislacją. Ustawa z 4 czerwca 2025 roku oficjalnie ustanowiła 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach, Ofiarach Ludobójstwa. Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej wydał natomiast komunikat, w którym podkreślił, że "wspólna pamięć i gotowość do porozumienia zbliżają nasze narody w imię wspólnych wartości". Wartości, które muszą wiązać się ze "zdecydowanym i wspólnym sprzeciwem wobec rosyjskiego imperializmu".

 red.