Ostrówki na Wołyniu skrywają 350 ofiar. Ruszyły ekshumacje

Tego dowiesz się po przeczytaniu artykułu:

• Kto wchodzi w skład polsko-ukraińskiego zespołu ekshumacyjnego i jakie instytucje uczestniczą w pracach.
• Ile szczątków ofiar planuje się odnaleźć i kiedy zakończy się obecny etap poszukiwań.
• Dlaczego wiceszef IPN Karol Polejowski nie mówi jeszcze o przełomie w relacjach polsko-ukraińskich.
• Ilu ofiar z Puźnik udało się zidentyfikować i komu wręczono noty identyfikacyjne w Warszawie.

Ostrówki i Wola Ostrowiecka: prace terenowe od 13 lipca

W poniedziałek polsko-ukraiński zespół oficjalnie rozpoczął prace terenowe. Działania są bezpośrednim wynikiem ustaleń Ukraińsko-Polskiej Grupy Roboczej ds. Pamięci Narodowej. Harmonogram zakłada zakończenie prac 7 sierpnia 2026 roku.

Zobacz takżeEkshumacje na Wołyniu po 83 latach. Co zapowiedział Zełenski?

Głównym celem jest odnalezienie szczątków około 350 ofiar. Odzyskanie ciał ukrytych w ziemi przez kilkadziesiąt lat pozwoli rodzinom pomordowanych na zorganizowanie pogrzebów. Obie miejscowości zostaną w całości przebadane przez archeologów.

Skład zespołu i poprzednie etapy ekshumacji

Prace prowadzi ukraińska spółka "Wołyńskie Starożytności". W zespole są specjaliści polskiego Instytutu Pamięci Narodowej oraz Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Na miejscu obecni są również przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wsparcie konsultacyjne zapewnia przedsiębiorstwo komunalne Lwowskiej Rady Obwodowej "Dolia".

Wcześniejsze etapy prac w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej prowadzono w latach 1992, 2011 i 2015. Łącznie odnaleziono i pochowano szczątki 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 roku przez oddziały OUN-UPA. Szacuje się, że liczba ofiar w samych Ostrówkach przekracza 1050 osób.

IPN: za wcześnie na mówienie o przełomie

Mimo uruchomienia kolejnego etapu poszukiwań polscy eksperci zachowują ostrożność. Wiceszef IPN Karol Polejowski stwierdził: "Trudno jest obecnie mówić o przełomie. Moglibyśmy o nim mówić wtedy, gdyby strona ukraińska zaczęła wydawać w trybie administracyjnym, bez zbędnej zwłoki" pozytywne decyzje ws. składanych wniosków, "nie grając tym w relacjach polsko-ukraińskich".

Zobacz takżeNagrania pogrążają Szpital Południowy. Szokujące kulisy śmierci

Napięcia mają też wymiar polityczny. W maju 2026 roku prezydent Wołodymyr Zełenski nadał jednej z jednostek wojskowych imię Bohdarów UPA. 1 lipca ukraiński parlament uchwalił ustawę o Panteonie Narodowym, honorującą m.in. Stepana Banderę i Romana Szuchewycza.

Strona ukraińska w komunikacie towarzyszącym pracom zaznaczyła, że "wspólna pamięć i gotowość do porozumienia zbliżają nasze narody". Wskazano na "tradycję chrześcijańską, poszanowanie praw człowieka" i sprzeciw wobec "rosyjskiego imperializmu".

Puźniki: pierwsze zidentyfikowane ofiary UPA z tej miejscowości

Tego samego dnia Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zorganizowało uroczystość  w Warszawie. Wiceminister Marta Cienkowska wręczy noty identyfikacyjne rodzinom ofiar z Puźnik.

Zobacz takżeBrutalny atak na ukraińskie dzieci w autobusie. Sprawca w rękach policji

Noty dotyczą szczątków ponad 40 osób odnalezionych podczas ekshumacji w Puźnikach w 2025 roku. Specjalistom z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu udało się zidentyfikować 8 z nich. To pierwszy przypadek udanej identyfikacji ofiar UPA z tej miejscowości. Ustalenie tożsamości wymagało badań genetycznych w wyspecjalizowanych laboratoriach.

 red.

Fot: Wołyńska ekshumacja nadzorowana przez IPN, czerwiec 2026 / IPN