Transkrypcja małżeństw jednopłciowych? TK: niezgodna z konstytucją

TK wydał wyrok ws. rozporządzenia ministra cyfryzacji

We wtorek Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy rozporządzenia ministra cyfryzacji dotyczące wzorów dokumentów służących do sporządzania i wydawania odpisów aktów małżeństw zawartych za granicą, które nie są związkami kobiety i mężczyzny.

Orzeczenie zapadło jednogłośnie w trzyosobowym składzie pod przewodnictwem prezesa TK Bogdana Święczkowskiego. Sprawozdawcą był sędzia Stanisław Piotrowicz, a w składzie orzekającym znalazł się także sędzia Wojciech Sych. – Rozporządzenie ministra cyfryzacji w zakresie, w jakim wprowadza wzory dokumentów do sporządzania i wydawania odpisów aktów małżeństwa zawartych za granicą, niestanowiących związku kobiety i mężczyzny, jest niezgodne z konstytucją – ogłosił Trybunał.

Zobacz takżePielęgniarki zarabiają nawet 24 tysiące zł. Jest jeden haczyk

Rozporządzenie ws. małzeństw jednopłciowych

Nowelizacja rozporządzenia została opublikowana w Dzienniku Ustaw 22 maja 2026 roku. Zakładała wprowadzenie nowych wzorów dokumentów wydawanych przez urzędy stanu cywilnego.

Najważniejsza zmiana polegała na zastąpieniu rubryk „dane kobiety” i „dane mężczyzny” opcjonalnym oznaczeniem „dane mężczyzna/kobieta”. Nowe formularze miały być wykorzystywane przy odpisach zupełnych aktów małżeństwa, odpisach skróconych aktów małżeństwa oraz zaświadczeniach dotyczących danych zawartych w rejestrze stanu cywilnego. Zmiany miały umożliwić stosowanie jednolitych wzorów dokumentów także w sprawach dotyczących małżeństw jednopłciowych zawartych zgodnie z prawem innych państw. Nowelizacja miała wejść w życie 23 sierpnia 2026 roku, czyli po upływie trzech miesięcy od publikacji. Jak wskazywano, część urzędów stanu cywilnego już obecnie dokonuje transkrypcji takich aktów.

Zobacz takżePiS traci na rozłamie z Morawieckim, ale prawica nie. Najnowszy sondaż

Posłowie PiS zaskarżyli przepisy

Wniosek do Trybunału Konstytucyjnego na początku czerwca złożyli posłowie reprezentowani przez Marcina Warchoła z PiS.

Zdaniem wnioskodawców rozporządzenie podważa konstytucyjne rozumienie małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Trybunał podzielił ich argumentację, uznając, że minister cyfryzacji nie mógł w drodze rozporządzenia wprowadzić wzorów dokumentów odnoszących się do małżeństw, które – zgodnie z Konstytucją RP – nie są uznawane za małżeństwa w polskim porządku prawnym.

Wyrok oznacza, że zakwestionowane przepisy rozporządzenia nie mogą obowiązywać w zakresie wskazanym przez Trybunał. Jednak rząd od 2024 roku nie respektuje orzeczeń instytucji, wskazując w uchwale sejmowej na wadliwość powołania sędziów dublerów po 2015 roku. W 2026 r. Sejm wybrał nowych sędziów na miejsca zwalniane przez kończące się kadencje, w tym po niektórych z tych tzw. dublerów - Magdalena Bentkowska zajęła stanowisko po Mariuszu Muszyńskim, kwestionowanym przez koalicję i część prawników.

W ocenie koalicji TK utracił niezależność i nie spełnia standardów niezawisłego sądu. Wszystko zmieni się, gdy każdy wybrany przez Sejm kandydat na sędziego tej kadencji zacznie orzekać w trybunale. Minister sprawiedliowści Waldemar Żurek zapewnił, że rozpocznie się wtedy proces odbudowy praworządności i TK, a jako początek wyznaczył orientacyjnie wrzesień.