0 obserwujących
85 notek
91k odsłon
560 odsłon

Anatolij Golicyn. Rozdział 5. Nowa doktryna polityczna i nowa st

Wykop Skomentuj3

Zwycięstwo Chruszczowa w walce o władzę w czerwcu 1957 roku oznaczało początek końca kryzysu w świecie komunistycznym. Rozpoczął się okres stabilności, w trakcie trwania, którego stosunki między członkami Bloku Komunistycznego miały być odtworzone na nowych i trwalszych podstawach. W planach było także opracowanie nowych długoterminowych doktryn i strategii dla ruchu komunistycznego. W dniach swojego triumfu, Chruszczow podjął nową próbę odbudowania stosunków partyjnych i państwowych z Jugosławią. Taką decyzję podjął podczas wizyty u Tito w maju 1955 roku.

Już w czerwcu 1957 roku przywódcy sowieccy i chińscy doszli do porozumienia, jeśli chodzi o ocenę Stalina i jego wypaczeń komunizmu. Chiński wkład w tę ocenę można odnaleźć w dwóch artykułach napisanych przez Mao i opublikowanych przez prasę sowiecką w kwietniu i grudniu 1956 roku.1 Podczas VIII Zjazdu Komunistycznej Partii Chin (KPCh) we wrześniu 1956 roku, chińscy przywódcy przyłączyli się do potępienia kultu jednostki, ogłoszonego na XX Zjeździe KPZR w lutym 1956 roku.2

Pod koniec 1957 roku doszło do pojednania pomiędzy przywódcami wszystkich państw komunistycznych. Podczas konferencji w Moskwie w listopadzie 1957 roku wszyscy zgodzili się, że Stalin odpowiadał za szkodliwe wypaczenia w teorii i praktyce komunizmu. Choć w różnym stopniu, wszyscy liderzy partii komunistycznych negatywnie odczuwali fakty interweniowania Stalina w sprawy wewnętrzne ich państw i bezwzględnego posłuszeństwa, którego od nich wymagał. Wszyscy jednak (łącznie z Jugosłowianami, których uczestnictwo w konferencji nie było jawne) byli gotowi do współpracy na leninowskich zasadach partnerstwa równych uczestników. W efekcie Sowieci zgodzili się zrezygnować z dominacji w ruchu komunistycznym. Proponowali nawet usunięcie fragmentów odnoszących się do ich wiodącej roli w ogłoszonej po konferencji deklaracji. Zostały one uwzględnione na skutek nalegań Chińczyków. Konferencja podjęła niepublikowaną decyzję o sformułowaniu nowego, leninowskiego programu komunizmu światowego, który miał wpoić w ruch komunistyczny poczucie celu i kierunku, którego tak bardzo potrzebował.3
Następne trzy lata były okresem prowadzenia intensywnych badań i konsultacji między partiami komunistycznymi wewnątrz i na zewnątrz Bloku, w trakcie których wypracowywano nową doktrynę i strategię.4 

Kulminacją procesu była narada 81 partii komunistycznych, która miała miejsce w Moskwie w listopadzie 1960 roku. Przywódcy wszystkich partii zaakceptowali program przedstawiony w pokonferencyjnym oświadczeniu, czasami określanym mianem „Manifestu". Od tego dnia aż do dziś [1984 r.] główną siłą scalającą ruch komunistyczny wewnątrz i na zewnątrz Bloku nie był już dyktat Związku Sowieckiego, ale lojalność wobec wspólnego programu, w tworzeniu którego swój udział mieli przywódcy wielu partii komunistycznych. Mimo późniejszych pozorów, między przywódcami partyjnymi powstała atmosfera zaufania, w której sowiecki przymus stał się niepotrzebny, choć doradztwo i pomoc ze strony ZSRR były chętnie akceptowane.

Nowa doktryna
W 1957 roku, podobnie jak w 1921, stratedzy komunistów opracowujący nowy program musieli wziąć pod uwagę polityczną, gospodarczą i militarną słabość Bloku Komunistycznego i niesprzyjającą nierównowagę sił z Zachodem. W 1957 roku tendencje wywrotowe na Węgrzech i w innych państwach Europy Wschodniej zagroziły spójności Bloku, podobnie jak w roku 1921 ruchy narodowe były niebezpieczeństwem dla Rosji Sowieckiej. Świat komunistyczny stał w obliczu wrogości Zachodu, zarówno ze strony konserwatystów, jak i socjalistów. Zachodnia propaganda nieustannie wywierała presję na reżimy komunistyczne. W ramach wyrażania sprzeciwu wobec Obozu Komunistycznego, Zachód niechętnie z nim handlował. Pojawił się także zupełnie nowy czynnik - możliwość konfrontacji nuklearnej.

Zadawano sobie istotne pytania. Zastanawiano się mianowicie jak w obliczu nowej sytuacji przywódcy komunistyczni mogli sprawić, by system stał się łatwiej akceptowalny przez ich poddanych. Jak osiągnąć spójność i dojść do porozumienia między członkami Bloku? Jak należy promować sprawę komunistyczną poza Blokiem, nie przyczyniając się do jeszcze silniejszego zjednoczenia świata niekomunistycznego? Stało się jasne, że powrót do stalinowskiej polityki masowych represji nie przyniósłby skutku, a tradycyjna taktyka rewolucyjna tylko zintensyfikowałaby konfrontację z Zachodem w czasie niekorzystnej nierównowagi sił. Precedens leninowskiego NEP-u wydawał się odpowiedzią na pewną liczbę pytań, ale oczywiście„nowa polityka" musiała być znacznie bardziej kompleksowa i przemyślana.

Wykop Skomentuj3
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale