35 obserwujących
688 notek
372k odsłony
  614   0

TA CO PAN BUJA TA JA ZY LWOWA Z EMANUELEM SZLECHTEREM W TLE

EMANUEL SZLECHTER FOTOGRAFIA WIKIPEDIA
EMANUEL SZLECHTER FOTOGRAFIA WIKIPEDIA


                TA CO PAN BUJA, TA JA ZY LWOWA

         Z  EMANUELEM SZLECHTEREM W TLE

 

   Aleksander Szumański

   Alina de Croncos – Borkowska – Szumańska

 

dla „Barw Kresów” Kresowego Serwisu informacyjnego

 

Nocny pociąg trzecia klasa, w kurytarzu ona on,
Ona postać rasa klasa, on jest z Wilna - szyk - bon ton!
Znaczy się ja panią kocham! Sapie przy tym niby miech,
W uszko grucha, ona słucha, nagle ona głośno w śmiech!

Ta co pan buja, ta ja zy Lwowa!
Ta daj pan spokój, ta ja si na tym znam!
Na te kawałki ja za murowa!
Ja w sprawach serca doświadczeni mam!

Ta po co tracić naderemni słowa!
Jak pan mnie kocha, to wi pan co pan zrób?
Ta jedź pan ze mną do mego Lwowa
I nim co bedzi, ta weź pan ze mną ślub.

Emanuel Szlechter autor tekstu i Henryk Wars muzyki, zapewne nie przypuszczali, iż stworzyli tym utworem jeden z większych lwowskich szlagierów, przeboju radiowej "Wesołej Lwowskiej Fali" utworzonej w lipcu 1933 roku przez Wiktora Budzyńskiego, a emitowanej w Radiu Lwów do września 1939 roku. Emanuel Szlechter postać wybitna, znana i niestety przez współczesnych zapominana i tylko okazjonalnie wspominana.

Emanuel Schlechter (Eman Schlechter, Olgierd Lech) (ur. 26 marca 1906 we Lwowie, zginął w 1943 roku w czasie likwidacji getta lwowskiego) – polski literat, poeta liryk, twórca tekstów piosenek (z których wiele stało się wielkimi przebojami), scenarzysta, librecista, satyryk, tłumacz, wokalista, kompozytor i reżyser.

Pochodził z rodziny żydowskiej. Jego ojciec był właścicielem restauracji we Lwowie . Panieńskie nazwisko matki: Brecher. Mając 14 lat Szlechter wstąpił do Małopolskich Oddziałów Armii Ochotniczej i w lecie 1920 uczestniczył w obronie Lwowa. Po zdaniu matury ok. 1923 roku rozpoczął studia prawnicze we Lwowie na Uniwersytecie Jana Kazimierza . Po studiach przez krótki czas pracował w kancelarii adwokackiej.

Pierwsze teksty piosenek, które napisal Szlechter jeszcze jako student, śpiewane były (do muzyki Leona Boruńskiego) w 1930 roku w rewii „Parada gwiazd” w teatrze Morskie Oko (nagrane dla wytwórni Syrena Rekord przez Kazimierza Krukowskiego – Lopka).

W 1931 roku Szlechter założył we Lwowie studencki teatrzyk Złoty pieprzyk. W jednym z jego pierwszych przedstawień (zatytułowanym „Co słychać w wielkim świecie”) wykonywana była piosenka „Żołnierska brać”, która była pierwszym sukcesem Szlechtera – autora. A potem? Przyszłe następne.

Utwór nagrany został przez” Chór Eryana” i zespół rewelersów „Wesoła piątka” i zdobył sporą popularność.

Emanuel Szlechter udzielał się także jako wykonawca, śpiewając w lwowskich kawiarniach „Muza” i „Roma”. Na fortepianie akompaniował mu Juliusz Gabel. W tym czasie współpracował również jako dziennikarz i publicysta z lwowską prasą.

Ok. 1932 r. przeprowadził się do Warszawy. W 1933 r. napisał scenariusz i teksty piosenek do pierwszego polskiego filmu z pełną ścieżką dźwiękową – „Każdemu wolno kochać” w reż. Mieczysława Krawicza.

Pracował dla teatru „Rex” pisząc piosenki, skecze, scenariusze i monologi satyryczne. W latach 1933 – 1935 nagrywał płyty jako wokalista i gitarzysta. Występował pod własnym nazwiskiem lub pod pseudonimem Olgierd Lech.

Dokonał serii nagrań skomponowanych przez siebie, a stylizowanych na utwory ludowe, piosenek żydowskich takich jak „Awremałe Melamed”, „Śpiewak sobotni”, „Rabi Eli-Melech”, „Alef Bet” i „Żydowskie wesele”.

Jedną z bardziej znanych piosenek Szlechtera tego rodzaju był „Srulek”. Nagrywał z orkiestrami firmowymi wytwórni „Columbia” i „Odeon” będąc kierownikiem literackim obu wytwórni.

Od 1934 r. współpracował z teatrami: „La Bohème”, „Cyganeria” , Konradem Tomem , „Stara Banda” a od 1935 m.in. z „Cyrulikiem Warszawskim” i „Małym Qui Pro Quo”.

Aktywnie działał jako członek, a potem we władzach Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych, a od 1936 roku był członkiem Zarządu ZAIKS. Po niemieckiej i sowieckiej inwazji na Polskę we wrześniu 1939 r. Szlechter przebywał w okupowanym przez Rosjan Lwowie, pracując w Lwowskim Teatrze Miniatur jako aktor, autor i reżyser.

Kiedy Niemcy weszli do Lwowa w czerwcu 1941 r. Szlechter znalazł się w lwowskim getcie, a potem w obozie koncentracyjnym przy ul. Janowskiej we Lwowie, (zwanym „Uniwersytetem zbirów), gdzie zginął wraz z żoną i synem w 1942 roku, choć jest możliwe, że zdołał przeżyć jeszcze o rok dłużej.

Był autorem, lub współautorem, scenariuszy do wielu polskich filmów przedwojennych:

„Antek policmajster” (z Konradem Tomem i Michałem Waszyńskim,

„Będzie lepiej” (z Ludwikiem Starskim i Michałem Waszyńskim),

„Jadzia”( z Karolem Jarossym i Mieczysławem Krawiczem),

„Ja tu rządzę” (z Ludwikiem Starskim i Mieczysławem Krawiczem),

„Królową przedmieścia” (z Jerzym Nelem i Eugeniuszem Bodo),

„Piętro wyżej” (z Ludwikiem Starskim, Eugeniuszem Bodo i Leonem Trystanem),

„Szczęśliwa trzynastka” (z Ludwikiem Starskim, Aleksandrem Pękalskim i Marianem Czauskim),

Lubię to! Skomentuj1 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale