Trump dobrze wie, co robi. Moment jego szokującej propozycji nie jest przypadkowy

Z tego artykułu dowiesz się:

dlaczego zaufanie do instytucji i ekspertów wyraźnie spada na całym świecie
jak decyzje polityczne – m.in. działania Donald Trump wobec Organizacja Narodów Zjednoczonych – wpisują się w kryzys autorytetów
co pokazują najnowsze badania dotyczące zaufania do nauki, mediów i władzy
dlaczego relacja mistrz–uczeń znów zyskuje na znaczeniu

Kryzys autorytetów w epoce mediów społecznościowych

W erze mediów społecznościowych i nieustannego przepływu informacji coraz trudniej odróżnić wiedzę od opinii, a autorytet od popularności. W rezultacie znaczenie autorytetów systematycznie maleje, co szczególnie wyraźnie widać w nauce. Społeczeństwa tracą wspólne punkty odniesienia – osoby i instytucje, które przez lata pełniły funkcję drogowskazów i źródeł inspiracji w życiu zawodowym oraz społecznym.

– Brakuje nam autorytetów. Jako społeczeństwo przywiązujemy do nich coraz mniejsze znaczenie, a szkoda, bo przez wiele lat były one drogowskazem dla ludzi w trudnych sytuacjach czy w aspektach czysto zawodowych, jak medycyna, sztuka czy kultura – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria prof. dr hab. n. med. Piotr Suwalski, dyrektor Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA.

Zobacz takżeNawrocki po spotkaniu z Trumpem. Prezydent nie podpisze umowy o Radzie Pokoju

Zaufanie do instytucji i ekspertów wyraźnie spada

Raport Edelman Trust Barometer 2025 pokazuje, że zaufanie do tradycyjnych instytucji – rządów, mediów i liderów opinii – systematycznie maleje. Aż 70 proc. ankietowanych na świecie uważa, że przedstawiciele władzy, biznesu i dziennikarze celowo wprowadzają opinię publiczną w błąd. W ciągu ostatnich czterech lat globalny wskaźnik zaufania do rządów spadł o 12 pkt proc., a do mediów – o 8 pkt proc.

W efekcie rośnie znaczenie tzw. autorytetów sieciowych, budujących wpływy dzięki aktywności w internecie. Popularność i rozpoznawalność coraz częściej wygrywają z wiedzą oraz doświadczeniem. Zjawisko to szczególnie mocno dotyka środowisk naukowych i medycznych, co było widoczne podczas pandemii COVID-19, gdy dezinformacja skutecznie wypierała ustalenia naukowe.

Zobacz takżeNorweski gigant długo się nie zastanawiał. Umowa z polską stocznią to była formalność

Nauka potrzebuje autorytetów i zaufania

– W nauce autorytet jest niezbędny. Poszukujemy obiektywnej prawdy, niezależnie od tego, czy jest trudna, czy łatwa. Ten ideał oświeceniowy powinien przyświecać prawdziwej nauce – mówi prof. Piotr Suwalski. Jak podkreśla, autorytet to nie tylko wynik naukowy, ale również postawa życiowa, etyka i konsekwentne kultywowanie podstawowych wartości.

Z badań Eurobarometr wynika, że 83 proc. Europejczyków pozytywnie ocenia wpływ nauki na życie codzienne, ale coraz więcej osób ma trudność z oceną wiarygodności źródeł informacji. Z kolei Wellcome Global Monitor pokazuje, że 72 proc. badanych na świecie nadal ufa naukowcom, choć kluczowe staje się dziś to, w jaki sposób komunikują oni swoje ustalenia. Autorytet coraz rzadziej wynika wyłącznie z tytułu czy instytucji, a coraz częściej z umiejętności dialogu z odbiorcą.

Zobacz takżeCeny paliw topnieją. Spadkowy trend wciąż się utrzymuje

Relacja mistrz–uczeń jako odpowiedź na kryzys

W tym kontekście powraca znaczenie relacji mistrz–uczeń, która przez wieki była fundamentem rozwoju nauki i sztuki. – Samo pojęcie mistrza i ucznia ewoluuje, ale wiele wartości pozostaje niezmiennych. Umiejętność przekazywania wiedzy, postawy życiowej i odpowiedzialności to ogromna wartość – podkreśla prof. Suwalski.

O potrzebie pielęgnowania takich relacji przypomina ogólnopolski konkurs „Mistrz i Uczeń”, organizowany przez Państwowy Instytut Medyczny MSWiA. Nagradzane są w nim zarówno indywidualne osiągnięcia, jak i wspólne projekty, pokazujące, że współpraca między pokoleniami wciąż może być skuteczną odpowiedzią na kryzys autorytetów.