Kryzys na rynku paliwa lotniczego. Czekają nas droższe wakacje

Paliwo lotnicze drożeje w rekordowym tempie

Sytuacja na rynku jest bezprecedensowa. W wyniku ograniczenia transportu przez kluczowy szlak morski podaż ropy i paliw spadła nawet o 10–15 mln baryłek dziennie. Problem jest poważniejszy niż w przypadku zwykłej ropy. Paliwo lotnicze nie jest przekierowane rurociągami – musi być transportowane statkami, a ich trasy zostały zakłócone.

W efekcie obserwujemy lawinowy wzrost cen. W Polsce koszt paliwa JET A-1 na lotnisku Chopina w Warszawie niemal się podwoił – z ok. 2950 zł do 5870 zł za m sześcienny. 

Dlaczego paliwo lotnicze drożeje szybciej niż benzyna?

Nie chodzi tylko o dostępność surowca, ale też o jego jakość i proces produkcji. Ropa z Bliskiego Wschodu różni się od tej dostępnej np. w USA, ponieważ jest cięższa i bardziej kwaśna, a poza tym pozwala produkować więcej paliwa lotniczego i diesla. 

Tymczasem ropa amerykańska daje więcej benzyny, ale mniej tzw. średnich destylatów, czyli właśnie paliwa lotniczego - nawet przy dostawach z innych regionów produkcja paliwa dla lotnictwa jest ograniczona. Dodatkowo paliwo lotnicze konkuruje w rafineriach z dieslem, którego również brakuje. 

Zobacz takżeRose o "aparatczyku" Czarzastym. Ambasador USA ma dość marszałka Sejmu

Linie lotnicze szykują podwyżki i cięcia

Eksperci nie mają wątpliwości – podwyżki cen biletów są nieuniknione. Paliwo stanowi ponad 20 proc. ceny biletu, więc jego gwałtowny wzrost musi odbić się na kosztach podróży. Linie lotnicze mają dwa wyjścia podnieść ceny i ograniczyć liczbę połączeń. 

Na takie działania zdecydowały się już m.in. Polskie Linie Lotnicze LOT, które zaczęły redukować część lotów o niższym obłożeniu.

Najbardziej zagrożone są za to połączenia o mniejszej liczbie pasażerów i długie trasy, szczególnie do Azji. Azjatycki kierunek drożeje, gdyż europejskie linie muszą omijać rosyjską przestrzeń powietrzną, a to wydłuża trasę i zwiększa zużycie paliwa.

Jaka będzie sytuacja turystów w okresie wakacji? Osoby, które kupiły wycieczki w biurach podróży, są na razie w lepszej sytuacji. Operatorzy wczasów często zabezpieczają ceny paliwa z wyprzedzeniem, więc nie muszą od razu podnosić cen.

Inaczej wygląda to w przypadku podróży indywidualnych - bilety lotnicze mogą szybko drożeć. I nie tylko. Zagrożone są ceny hoteli w związku z popytem, co dodatkowo spotęguje koszty wczasowiczów. Zasada "im wcześniej, tym taniej” znów nabiera znaczenia.  

Zobacz takżeBez deregulacji będziemy 20. gospodarką tylko na papierze. Potężne zagrożenie dla biznesu

Braki w bakach paliwa

Jeszcze poważniejszym scenariuszem jest fizyczny brak paliwa. W części krajów Europy zapasy są bardzo ograniczone. Wyborcza.biz analizuje, że Wielka Brytania posiada zapasy na ok. 3 miesiące, Portugalia – ok. 4 miesiące, natomiast Niemcy i Włochy – na ok. 7 miesięcy. W skrajnym scenariuszu niektóre państwa mogą odczuć braki już po 1–2 miesiącach.

Polska znajduje się w specyficznej sytuacji. Ma niewielkie zapasy, ale jednocześnie jest blisko samowystarczalności produkcyjnej. Ryzyko niedoborów z tych powodów jest niższe, choć, niestety, nie zerowe. Obecny kryzys niektórzy specjaliści od energetyki porównują do największych wstrząsów w historii lotnictwa, takich jak zamachy z 11 września 2001 roku czy kryzysu finansowego z lat 2008–2009.

Nawet jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie zakończy się szybko, skutki będą odczuwalne jeszcze przez wiele miesięcy. Zakłócenia w dostawach i siatkach połączeń nie znikną natychmiast. Fiasko rozmów pokojowych USA z Iranem w Islamabadzie może przyspieszyć eskalację wojny. Donald Trump już zagroził, że jego wojsko stać na dobicie Teheranu i tego, co z niego zostało od lutego.  

Zobacz takżeCo czwarty Polak zmaga się z tym zaburzeniem. Sprawa jest poważna

Fot. Samolot British Airways Boeing 777/PAP arch. 

Red.